เหล็กที่ใช้ในงานก่อสร้าง แบ่งตามรูปทรงการใช้งานในงานก่อสร้าง ครับ
เหล็กเส้น (Rebar): ใช้เสริมแรงในงานคอนกรีต (เหล็กเส้นกลม RB และ เหล็กข้ออ้อย DB)
เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปร้อน (Hot-Rolled Structural Steel): ขึ้นรูปขณะเหล็กยังร้อนจัด รับน้ำหนักได้สูงมาก มักใช้ทำเสาและคานอาคารขนาดใหญ่ เช่น เหล็ก H-Beam, I-Beam, Channel Steel (เหล็กฉาก/เหล็กรางน้ำ)
เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปเย็น (Cold-Formed Steel): ขึ้นรูปในอุณหภูมิปกติ เช่น เหล็กกล่องเหลี่ยม เหล็กกล่องแบน เหล็กแป C และท่อเหล็กดำ เหมาะกับงานโครงสร้างหลังคา งานโครงแป และงานตกแต่งทั่วไป
เหล็กแผ่น (Steel Plates & Sheets): เหล็กแบนเป็นแผ่น มีทั้งแบบแผ่นดำ (Hot Rolled Sheet) และแผ่นขาว (Cold Rolled Sheet) ใช้ทำถังขนาดใหญ่ ปูพื้น หรือตัดขึ้นรูปเป็นชิ้นงานต่างๆ
| หมวดหมู่ | ประเภทเหล็ก | ลักษณะเด่น / เกรด | การใช้งานที่เหมาะสม | จุดเด่น (Pros) | ข้อจำกัด (Cons) |
| เหล็กเสริมคอนกรีต | เหล็กเส้นกลม (Round Bar – RB) | ผิวเรียบ หน้าตัดกลม (เกรด SR24) | งานโครงสร้างขนาดเล็ก, เหล็กปลอกเสา-คาน, งานถนนคอนกรีต | • ดัดโค้งงอได้ง่าย • ราคาต่อเส้นย่อมเยา • เชื่อมต่อง่าย | • แรงยึดเกาะคอนกรีตต่ำกว่าข้ออ้อย • ไม่เหมาะรับแรงดึงสูง |
| เหล็กเสริมคอนกรีต | เหล็กข้ออ้อย (Deformed Bar – DB) | มีบั้ง/ครีบตลอดเส้น (เกรด SD30, SD40, SD50) | โครงสร้างรับน้ำหนักหลัก เช่น ฐานราก, เสา, คาน, สะพาน, อาคารสูง | • ยึดเกาะเนื้อคอนกรีตได้แน่นหนา • รับแรงดึงและแรงอัดสูงมาก | • ดัดยากกว่าเหล็กกลม • ราคาสูงกว่าเหล็กเส้นกลม |
| เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปร้อน | เหล็ก H-Beam / I-Beam / WF | หน้าตัดรูปตัว H หรือ I แข็งแกร่งสูงมาก | เสาและคานอาคารขนาดใหญ่, โรงงานอุตสาหกรรม, สะพาน, โครงสร้างเหล็ก | • รับน้ำหนักและแรงบิดได้มหาศาล • ประหยัดเวลาการก่อสร้างแทนเสาคอนกรีต | • น้ำหนักมาก และราคาสูง • ต้องใช้เครนและช่างชำนาญการในการติดตั้ง |
| เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปร้อน | เหล็กฉาก (Angle) / เหล็กรางน้ำ (Channel) | หน้าตัดรูปตัว L หรือรูปตัว U | โครงทรัส (Truss), โครงหลังคา, เสาวิทยุ, โครงแท่นเครื่องจักร | • ประกอบและเชื่อมเข้ามุมได้ง่าย • เสริมความแข็งแรงตามจุดเชื่อมต่อได้ดี | • หากใช้รับแรงบิดโดยตรงอาจเกิดการบิดเบี้ยวได้ง่ายกว่าเหล็กกลอก |
| เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปเย็น | เหล็กกล่องเหลี่ยม/แบน (Structural Tube) | กลวง ทรงสี่เหลี่ยมจัตุรัสหรือผืนผ้า (แป๊บโปร่ง) | โครงสร้างหลังคา, นั่งร้าน, เสาอาคารขนาดเล็ก-กลาง, งานตกแต่ง, ประตู | • น้ำหนักเบากว่าเหล็กตัน • ต้านทานแรงบิดได้ดี สวยงาม ตัดแต่งง่าย | • รับน้ำหนักหนักมากๆ ไม่ได้เท่า H-Beam • เกิดสนิมภายในท่อได้หากไม่ปิดหัวท้าย |
| เหล็กรูปพรรณขึ้นรูปเย็น | เหล็กตัวซี (C-Channel) / เหล็กแป | หน้าตัดคล้ายตัวอักษร C | งานแปหลังคา, โครงผนังเบา, โครงสร้างรับน้ำหนักเบาถึงปานกลาง | • น้ำหนักเบา • ติดตั้งง่ายรวดเร็ว ประหยัดค่าโครงสร้าง | • ไม่เหมาะกับการรับแรงอัดในแนวตั้งตรงๆ แบบเสาหลัก |
| เหล็กแผ่นและอื่นๆ | เหล็กแผ่นดำ / เหล็กแผ่นขาว (Steel Plates) | แผ่นเรียบหนาต่างกัน (รีดร้อน/รีดเย็น) | ปูพื้นโรงงาน, ทำป้าย, ทำถังบรรจุขนาดใหญ่, ตัดขึ้นรูปชิ้นส่วนเครื่องจักร | • ดัด ตัด ปั๊มขึ้นรูปได้หลากหลาย • ปิดพื้นที่ได้ดี | • แผ่นใหญ่และหนาจะมีน้ำหนักมาก • เป็นสนิมง่ายหากไม่ทาสีป้องกัน |
| เหล็กพิเศษและสแตนเลส | เหล็กกล้าไร้สนิม (Stainless Steel) | ผสมโครเมียม 10.5%+ (เช่น เกรด 304, 316) | งานกลางแจ้ง, งานตกแต่งสถาปัตยกรรม, อุปกรณ์เคมี/อาหาร, ราวกันตก | • ทนการกัดกร่อนสูงมาก ไม่เป็นสนิมง่าย • สวยงาม เงางาม | • ราคาสูงกว่าเหล็กทั่วไป 3–5 เท่า • เชื่อมและตกแต่งยากกว่าเหล็กปกติ |
